Purpose: The present study aims to identify and explain the futures of Iranian provinces in the competition for the development of NBIC technological convergence (synergy between nanotechnology, biotechnology, information technology and cognitive sciences) with a focus on Yazd province. Method: This research, which has been conducted with a qualitative and descriptive approach, is classified as an exploratory futures-study. In this way, the relevant research records were first reviewed to compile a list of drivers in the development of Convergent Technologies. The list was then refined and prioritized to identify two key drivers, with the Delphi process attended by fourteen experts. By intersecting the uncertainties of these two drivers, four scenarios of the province's future in technological convergence competition emerged. Findings: The two key drivers affecting the success of the province in the competition for Convergent Technologies are: the rate of development of the innovation ecosystem and the amount of financial resources allocated to this process. Based on this, four scenarios of the future situation of the province in this field were identified, which have been named as "Vanguard", "Buyer", "Remnant" and "Hired". Conclusion: In order for the provinces to be able to succeed in the forthcoming competitions in the production and operation of Convergent Technologies, it is necessary to plan for strengthening the ecosystem infrastructure from now; at the same time, it is necessary to make efficient efforts to provide sufficient financial resources for the research and commercialization of these Technologies.

برای سازمان ها و جوامع کنونی که با شتاب به سمت توسعه مبتنی بر دانایی و مهارت درحرکت هستند، برخورداری از نیروی انسانی ماهر یکی از ملزومات اساسی پیشرفت و رقابت محسوب می شود و تربیت نیروهایی با این شرایط از وظایف «نظام آموزش مهارتی» است. هرچند نظام مهارت آموزی همواره تحت تاثیر جریان توسعه علم و فناوری قرار داشته است، اما چنین گفته می شود که در دنیای معاصر، جریان توسعه علم و فناوری به گذرگاهی خاص رسیده است که در آن فناوری ها و علوم مختلف برای پیشرفت بیشتر باید با یکدیگر ترکیب شوند؛ ازاین روست که مفاهیم جدیدی همچون «همگرایی فناورانه» و «فناوری های همگرا» به ادبیات آینده پژوهی معرفی شده اند. در چنین شرایطی پژوهش حاضر می کوشد تا با نگاه ویژه به جریان همگرایی فناورانه، گزارشی علمی درزمینه آینده نگاری نظام آموزش مهارتی ارایه کند. رویکرد انتخاب شده برای این هدف، روش تحقیق کیفی و ابزار مورداستفاده، پویش محیطی است. یافته های تحقیق حاضر حاکی از آن است که در آینده، تمامی عناصر چهارگانه نظام آموزش مهارتی (شامل ورودی ها، فرایندها، خروجی ها و پیامدها) تحت تاثیر فناوری های همگرا (شامل نانوفناوری، زیست فناوری، فناوری اطلاعات و علوم شناختی) قرار خواهند گرفت. بدین ترتیب، دستیابی کشور عزیزمان ایران به نظام مهارت آموزی آینده محور، توسعه یافته و پیشتاز در سطح جهانی، نیازمند همراهی با جریان همگرایی فناورانه و سرمایه گذاری امروز در این عرصه برآورد می شود.

هدف: پژوهش حاضر درنظر دارد با مطالعه و مقایسه موضوعات مشارکت کننده در تولیدات علمی مرتبط با فناوری های هم گرا در کشور ایران در سال های 2001 تا 2015، اشتراک و افتراق زیرحوزه های مرتبط با هریک از چهار حوزه نانو، فناوری اطلاعات، علوم اعصاب شناختی و علوم زیستی را نشان دهد. روش شناسی: این پژوهش بر اساس هدف، از نوع توصیفی-کاربردی علم سنجی است که با استفاده از روش های تحلیل محتوا و کتابخانه ای انجام شده است. مبنای تجزیه و تحلیل ها نیز مقالات نمایه شده ایران در پایگاه استنادی بین المللی اسکوپوس است. یافته ها: بیشترین فراوانی مقالات ایران در حوزه فناوری های هم گرا به ترتیب به حوزه زیستی، نانو، اطلاعات و شناختی اختصاص داشته است. بالاترین میزان رشد مقالات حوزه های مورد مطالعه در سال 2015 نسبت به سال 2001 به حوزه نانو، فناوری اطلاعات، علوم اعصاب شناختی و علوم زیستی مربوط بوده است. نتیجه گیری: تنوع و پراکندگی موضوعی مقالات نانو و زیستی بیش از سایر حوزه هاست و علوم شناختی از کمترین تنوع موضوعی برخوردار است. زیرحوزه های «شیمی زیستی، ژنتیک و زیست شناسی مولکولی»؛ «پزشکی»؛ «علوم رایانه»؛ «مهندسی» و «دارو، سم شناسی و داروشناسی» از جمله موضوعاتی هستند که بین چهار حوزه مورد مطالعه، مشترک بوده و در تولید مقالات آنها مشارکت داشته اند. «شیمی» و «علم مواد» از زیرحوزه هایی هستند که به شدت می توانند بر رشته های نانو، زیستی و اطلاعات تأثیرگذار باشند.

هم اکنون یک مسابقه رقابت آمیز میان برخی از کشورها به منظور کدگذاری مغز انسان در جریان است. فن آوری به شکلی پیش می رود که مغز و در نتیجه رفتار سربازان دشمن را تحت تأثیر قرار داده و حتی آن را در کنترل خود در آورده است. فن آوری های برهم زن در علوم اعصاب این امکان را به بشر داده است تا به انواع جدیدی از تسلیحات غیر مخرب برای دستکاری در سیستم عامل انسان (مغز) دست یابد. از جمله این موارد می توان به داروهای نوروتراپیک برای تغییر رفتار، نظارت از راه دور بر فعالیت مغز انسان با استفاده از امواج الکترومغناطیس، تسلیحات آکوستیک ارسال کننده بیم های صوتی به صورت مستقیم به درون جمجمه سربازان و حتی هولوگرافیک پروجکشن و سایر نمادهای یک میدان رزم پیچیده اشاره کرد. نویسنده در پژوهش حاضر به صورت مستدل ثابت می کند که نقطه کانونی فعالیت های جنگی در حال حاضر و آینده حول دستیابی به آثار روانی جنگ خواهد بود. در این شرایط نیاز به اقدامات جنگی در عرصه فیزیکی نبوده و هزینه های مترتب کاهش چشمگیری خواهد یافت. پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی به بررسی کارکردهای جنگ شناختی با استفاده از فن آوری های همگرا، تسلیحات نئوکورتیکال و عصبی به عنوان فن آوری های برهم زن می پردازد.

نظام اداری به عنوان یکی از اصلی ترین زیرساخت های توسعه پایدار جوامع، تحت تأثیر نظام علم و فناوری قرار دارد. تحقیق حاضر می کوشد تا نظام اداری ایران را تحت تأثیر جریان همگرایی فناورانه و فناوری های همگرا (ترکیب نانوفناوری، زیست-فناوری، فاوا و علوم شناختی) مورد آینده پژوهی قرار دهد. این تحقیق با رویکرد کیفی طراحی شده است و در مرحله آغازین، از طریق تکنیک پویش محیطی، 51 عنوان از دستاوردهای احتمالی فناوری های همگرا در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی را مورد شناسایی قرار داده و سپس با استفاده از تکنیک دلفی، نظرات 74 نفر از خبرگان حوزه های تخصصی همگرایی فناورانه را درباره احتمال وقوع این دستاوردهای احتمالی، تحلیل می نماید. در پایان با استفاده از تکنیک تحلیل ریخت شناختی، نظرات خبرگان نظام اداری کشور، درباره وضعیت آینده نظام اداری جمهوری اسلامی ایران تحت تأثیر فناوری-های همگرا جمع آوری و در قالب سناریوهای مختلف ترسیم شده است. یافته ها نشان می دهد که از دید خبرگان همگرایی فناورانه، احتمال وقوع نوزده مورد از دستاوردهای فناوری های همگرا[D1] در افق زمانی ده ساله، در حد «خیلی زیاد» و «زیاد» برآورد می شود و از سوی دیگر، عناصر دوازده گانه نظام اداری جمهوری اسلامی ایران تحت تأثیر این دستاوردها قرار دارند. نتایج تحقیق، نحوه تاثیرگذاری فناوری های همگرا در روند اصلاح و بهسازی نظام اداری کشور را تبیین می کند، ضمن آنکه سناریوهای طراحی شده برای پیش بینی آینده نظام اداری متأثر از فناوری های همگرا در ایران، با سه رویکرد خوش-بینانه، بدبینانه و میانه می تواند مسئولان نظام اداری کشور را در پیش بینی و انتخاب مسیر مناسب جهت مواجهه منطقی با جریان همگرایی فناورانه یاری نماید.

مطالعه حاضر تلاش دارد تا نقش و کارکرد دولت در قابلیت آفرینی نوآورانه را تحت تأثیر جریان همگرایی فناورانه مورد تحلیلی آینده-نگرانه قرار دهد. رویکرد این تحقیق، کیفی و توصیفی بوده و در آن از استراتژی های تحلیل ریخت شناختی و سناریوسازی استفاده شده است؛ بدین صورت که رایج ترین سازوکارهای حمایت دولت از فرایند تقویت قابلیت نوآورانه شناسایی و در قالب مدلی ارائه و به صورت موازی، مهمترین دستاوردهای حاصل از کاربرد فناوری های همگرا نیز بر اساس یکی از مدل های معتبر استخراج شده است. سپس با تشکیل نشست خبرگان و اجرای تکنیک تحلیل ریخت شناختی، شدت تاثیرگذاری جریان همگرایی فناورانه بر هرکدام از سازوکارهای حمایتی مورد برآورد قرار گرفته و با اجرای تکنیک سناریوسازی، سه سناریوی بدیل از آینده نقش دولت در قابلیت نوآوری تحت تاثیر فناوریهای همگرا (شامل سناریوهای حداقلی، میانه و حداکثری) طراحی شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که با بهره گیری هوشمندانه از ظرفیت های انقلابی فناوری های همگرا می توان آینده مطلوب از نقش دولت در توسعه قابلیت نوآورانه را زمینه سازی نمود و این جایگاه را در مقایسه با شرایط فعلی به شدت تکامل بخشید.

Purpose: The future of the construction industry is increasingly influenced by new Technologies. In order to adopt appropriate strategies in facing new Technologies, it is necessary to know the possible futures of the construction industry. This research was done with the aim of explaining the technological uncertainties and compiling the future scenarios of the construction industry.  Method: The research method is applied and was carried out with a combination of quantitative and qualitative methods. First, the library study was used to determine the technological drivers, then the Structural Analysis was used to explain the technological uncertainties, and finally, the Schwartz method was used to compile the scenarios. The statistical population is experts of construction industry. Findings: Nine technological uncertainties affecting the future of the construction industry have been identified and for each of them, three states of decline, stagnation and progress have been considered. Data analysis by Scenario Wizard shows eight probable scenarios. The portfolio of scenarios including four groups of progress scenarios, towards progress, towards stagnation, and towards wane has been compiled. Conclusion: In the progress scenario, the 89% of uncertainties have developed. In  towards progress, 56% of the factors are in the development status, which indicates the development of the technological factor application. In the stagnation scenario, no progress has been made in the application of uncertainties and they are in a static state. In towards wane, uncertainties have been placed in a situation of reduced use.

ارزیابی نقادانه تحولات اجتماعی و تاثیرات متقابل عواملی که در صحنه حیات آدمی، احوال و شیوه زیست افراد و جوامع را شکل می دهند از دغدغه های اصلی آن دسته از متفکران معاصر است که می کوشند از ابزارهای نظری برای راهگشایی در حوزه های عملی بهره بگیرند. در مقاله حاضر کوشش شده است به شیوه ای انتقادی و از دیدگاه ملاحظات فلسفی- نظری متکی به رویکرد عقلانیت نقاد و با تکیه به داده ها و اطلاعات تجربی، برخی آثار و عوارض فرهنگی- اجتماعی تغییرات گسترده ای که به علت پیشرفت بیسابقه علوم و فناوری های مدرن در حال پدیدار شدن است، مورد ارزیابی قرار گیرد. در بخش نخست مقاله توضیحاتی در باره چهارمین موج توسعه علمی و فناورانه ارایه می گردد. در بخش دوم برخی تبعات پیشرفت هایی که در زمینه این علوم و فناوری حاصل شده و یا در حال حصول است بر فرهنگ و جامعه بررسی خواهد شد. توجه اصلی این پژوهش فلسفی ناظر به گزینه هایی است که در برابر انسان مدرن و در ارتباط با تحولات بی وقفه علوم و فناوری-های جدید قرار دارد. در سومین بخش مقاله شماری از آموزه های سیاستگذارانه برای دست اندرکاران سیاست ها و سیاستگذاری ها در ارتباط با تاثیرات موج چهارم توسعه علمی و فناورانه بر اجتماع و فرهنگ در ایران ارایه شده است.